Zasiedzenie nieruchomości

Czym jest zasiedzenie nieruchomości i co można nabyć przez zasiedzenie?

Zasiedzenie jest niczym innym jak nieodpłatnym i legalnym nabyciem własności rzeczy, tj. nieruchomości (również jej udziału) oraz ruchomości, do którego dochodzi na skutek nieprzerwalnego posiadania przez dany podmiot (posiadacza samoistnego) danej rzeczy przez określony czas.

Kto może zasiedzieć nieruchomość?

Nabyć własność nieruchomości przez zasiedzenie może każdy – tak osoba fizyczna jak i osoba prawna.

Co należy spełnić, aby móc zasiedzieć nieruchomość?

Posiadanie samoistne jest najważniejszym elementem instytucji zasiedzenia.
Zgodnie z art. 336 kodeksu cywilnego posiadaczem samoistnym jest ten kto włada daną rzecz tak, jak właściciel. Dana osoba jest przekonana że jest właścicielem, zachowuje się jak właściciel.
Posiadaczem samoistnym nie będzie osoba, która włada nieruchomością (posiada nieruchomość) jak najemca czy dzierżawca.
Istotny jest zatem nie tylko stan fizyczny posiadania, tzw. władanie nieruchomością (finansowanie i wykonywanie remontów, uprawianie ziemi, płacenie podatków od nieruchomości), ale również stan psychiczny posiadacza (uzasadnione przekonanie o byciu właścicielem), które dodatkowo powinno być ujawnione na zewnątrz, tzn. widoczne dla osób trzecich.

Jaki jest okres zasiedzenia nieruchomości

Według Kodeksu cywilnego posiadacz samoistny nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie (np. grunt, lokal) przez okres:

20 lat – jeżeli posiadacz nieruchomości uzyskał posiadanie w dobrej wierze (zasiedzenie w dobrej wierze)
30 lat – jeżeli posiadacz nieruchomości uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie w złej wierze).

Czym jest posiadanie w dobrej wierze a czym posiadanie w złej wierze?

O dobrej wierze mówimy w sytuacji, gdy posiadacz włada nieruchomością nie mając świadomości, że nie przysługuje mu prawo własności do konkretnej nieruchomości. Trzeba podkreślić, że posiadacz ten posiada usprawiedliwione przekonanie, że przysługuje mu prawo własności danej nieruchomości.
Natomiast posiadaczem samoistnym w złej wierze będzie osoba mająca świadomość, że nie jest właścicielem nieruchomości, jednak podejmuje działania jak właściciel np. na gruncie rozpoczyna uprawę ziemi.

Czy można zasiedzieć udział w nieruchomości?

Oczywiście, możliwe jest zasiedzenie przez właściciela udziału w prawie współwłasności przysługującemu innemu współwłaścicielowi.
Zasiedzenie udziałów we współwłasności uzupełnione zostało dodatkowym warunkiem – zamanifestowaniem wobec pozostałych współwłaścicieli oraz otoczenia woli władania wyłącznie dla siebie. Winna nastąpić jawna dla otoczenia
i pozostałych współwłaścicieli zmiana, z której będzie wynikała, że współwłaściciel posiadający rozszerzył zakres swojego samoistnego posiadania ponad realizację już posiadanego uprawnienia.

Postępowanie w sądzie o stwierdzenie zasiedzenia – konstrukcja wniosku, istotne dokumenty

Do złożenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia są uprawnieni wszyscy zainteresowani, w szczególności:

nabywca rzeczy (użytkowania wieczystego, służebności), który ją nabył przez zasiedzenie
następca prawny nabywcy, który nabył rzecz w drodze zasiedzenia (zwłaszcza jego spadkobierca)
dotychczasowy właściciel rzeczy, który utracił własność rzeczy wskutek zasiedzenia
wierzyciel dotychczasowego właściciela oraz wierzyciel nabywcy

Postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia wszczynane jest na wniosek strony, w którym należy dokładnie określić jakie prawo czy rzecz ma być przedmiotem zasiedzenia.

Postępowanie sądowe o stwierdzenie zasiedzenia jest postępowaniem nieprocesowym, które rozpoznaje sąd właściwy dla miejsca, w którym rzecz lub nieruchomość się znajduje.

Jakie należy przedstawić dowody do wniosku o stwierdzenie zasiedzenia?

przesłuchanie stron
przesłuchanie świadków
zdjęcia oraz zdjęcia lotnicze
rachunki lub faktury (zwłaszcza dotyczące ponoszenia wydatków na nieruchomość)
dowody uiszczenia podatku od nieruchomości
inne dokumenty potwierdzające dysponowanie rzeczą

Koszty postępowania o stwierdzenie zasiedzenia

Od wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości należy wnieść opłatę stałą, która wynosi:

w przypadku zasiedzenia nieruchomości – 2000 złotych (art. 40 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)
w przypadku zasiedzenia rzeczy ruchomej – 100 złotych (art. 23 pkt 1) Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)
w przypadku zasiedzenia służebności gruntowej – 200 złotych (art. art. 39 ust. 1 pkt 3) Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)

W przypadku dalszych pytań dotyczących zasiedzenia nieruchomości lub jeśli potrzebujesz pomocy w opracowaniu wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości zapraszam do kontaktu. Chętnie wyjaśnię wszelkie kwestie w Kancelarii
w Wieliczce lub w formie konsultacji online w dogodnym terminie.

Serdecznie zapraszam do kontaktu telefonicznego 509-378-036 lub e-mail: monikaszafirowska@gmail.com.